پدیدآورندگان نرم‌افزار‌های رایانه‌ای در سال ١٣٧٩1379 به تصویب رسیده‌ است ولی کافی به نظر نمی‌رسد و چون امثال این‌گونه پدیده‌ها از موقعیت خاصی برخوردارند نیاز به مقررات کامل‌تری دارد تا کاملاً چنین آثاری، مورد حمایت قانون قرار گیرند.
در پیش‌نویس قانون حمایت مالکیت ادبی و هنری، ضوابطی در این خصوص پیشنهاد گردید و تغییرات جزئی نیز در زمینه اثر تجسمی و همچنین توضیحاتی در زمینه چگونگی پیدایی آثار و آفرینه‌های فکری قابل حمایت و آثار اقتباسی مورد حمایت در این پیش‌نویس مشاهده می‌گردد. (مواد ٣ و ۴ پیش‌نویس). ضمناً سخن‌رانی‌ها، نطق‌های علمی، خطابه‌ها، موعظه‌ها و سایر آثار شفاهی نیز از نظر حمایت، محل بحث و گفتگو بین حقوق‌دانان است، که در پیش‌نویس مذکور به عنوان اثر قابل حمایت پیش‌بینی شده است که شاید بتواند ابهامات و عملی موجود را مرتفع سازد (بند ٢ ماده ٣ پیش‌نویس).
١٣- نام، عنوان و نشانه ویژه معرف اثر.
برابر ماده ١17٧ قانون حمایت حقوق مؤلفان سال ١1348٣ نام و عنوان و نشانه یا علامت ویژه‌ای که معرف اثر یا آفرینه ذهنی باشد، مورد حمایت قانون قرار گرفت است و هیچ‌کس نمی‌تواند از نام یا عنوان یک آفرینه فکری یا علامت ویژه آن اثر، برای اثر دیگری از همان نوع یا مشابه و مانند آن به ترتیبی که الغاء شبهه کند به کار برد. به طور مثال انتشار مجله حقوقی با نام مشابه از دانشگاه‌های مختلف به طوری که الغاء شبهه کند، خلاف قانون است.
١۴- ترجمه اثر.
با وجود این‌که طبق ماده٢24۴ قانون حمایت حقوق مؤلفان مصوب سال 1348 چاپ وپخش و نشر ترجمه اثر فکری به نام شخص دیگری غیر از مترجم ممنوع و در واقع به طور مطلق ترجمه آفرینه ذهنی مورد حمایت قرار گرفته است، معذلک برای رفع هرگونه ابهام، ماده یک قانون ترجمه و تکثیر کتب و نشریات و آثار صوتی مصوب 1352١٣ چنین مقرر داشته است: «حق تکثیر و تجدید چاپ و بهره‌برداری و نشر و پخش هر ترجمه‌ای با مترجم یا وارث قانونی اوست. مدت استفاده از این حقوق که به وراثت منتقل می‌شود، از تاریخ مرگ مترجم سی‌سال است، حقوق مذکور در این ماده، قابل انتقال به غیر است و انتقال‌گیرنده از نظر استفاده از این حقوق، قائم‌مقام انتقال دهنده، برای استفاده از بقیه مدت از این حق خواهد بود. ذکر نام مترجم در تمام موارد استفاده الزامی است».
١۵- آثار اقتباسی و اشتقاقی.
آثار اقتباسی و اشتقاقی چگونه آثاری است؟ در اصطلاح حقوق، تغییر دادن یک آفرینه فکری و تبدیل آن به اثری از نوع دیگر، مثل ساختن پیکره‌ای با الهام از یک تابلوی نقاشی یا داستان یک کتاب و الهام گرفتن از شعر و مطالب یک کتاب برای کشیدن تابلو نقاشی یا تهیه فیلم‌نامه از روی نوشته یک نویسنده و امثال آن و همچنین به وجود آوردن آثار تلفیقی یا ترکیبی از ترکیب چند اثر فکری از قبیل فراهم آوردن مجموعه منتخب و یا گلچین اشعار و گردآوری نثر‌هایی با سبک و سیاق مختلف در یک مجموعه و یا آثار هنری و موسیقی تلفیقی یا ترکیبی از تجمیع و ترکیب چندین اثر و امثال آن را آثار اقتباسی و اشتقاقی می‌گویند.
در زمینه حمایت از آثار اقتباسی و اشتقاقی و همچنین حمایت از آثار ناشی از تلخیص و تبدیل آثار فکری، حکم صریحی در قوانین فعلی ایران ملاحظه نمی‌گردد ولی با توجه به اطلاق و عموم ماده یک و بند ١12٢ ماده 2٢ و بندهای 5۵ و 6۶ و 7٧ از ماده 5۵ و ماده ٢24۴ قانون حمایت حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان، می‌توان استنباط کرد که همه این آثار قابل حمایت هستند.
در پیش‌نویس متن تهیه شده در زمینه مالکیت ادبی و هنری ایران، راجع به حمایت از آثار اقتباسی چنین آمده است:
«ماده 4۴- آثار اقتباسی.

١)- آثار زیر نیز مورد حمایت قرار خواهد گرفت:
الف- ترجمه، اقتباس، تنظیم، تلخیص و هرگونه تغییر شکل یا اصلاح آثار.

ب- مجموعه آثار، مجموعه داده‌ها و پایگاه‌های داده‌ها، اعم از این‌که به شکلی باشند که با رایانه قابل خواندن باشند که با رایانه قابل خواندن باشد یا شکل دیگری داشته باشند، مجموعه آثار فرهنگ عامه، به شرطی که این‌گونه مجموعه‌ها از حیث جمع‌آوری آن‌ها یا ترتیب محتویات، اصیل و بدیع باشند.
٢)- حمایت از هریک از آثار مذکور در بند (1) فوق با هرگونه حمایت از آثاری که از قبل موجود بوده‌اند یا آثار فرهنگ عامه که در این‌گونه آثار گنجانده شده یا برای تولید آن‌ها به کار رفته‌اند، هیچ‌گونه منافاتی نخواهد داشت.»
اگر این پیش‌نویس لایحه قانونی، در مجلس مطرح و به تصویب برسد، نواقص و ابهامات قوانین قبلی تا حدودی مرتفع خواهد شد. به طور مثال اقدام به تصحیح کتب و نسخه خطی متعلق به دیگران یا تحشیه و تعلیقات و اضافات و الحاقات به کتب، در حال حاضر محل مناقشه و بحث و تردید است که آیا این‌گونه اقدامات تألیف محسوب می‌شود و در مورد حمایت قانون‌گذار قرار دارد یا خیر؟ البته در صورت ارائه و تصویب متن تهیه شده در مرجع قانون‌گذاری این‌گونه شبهات تا حدود زیادی مرتفع خواهد شد. اگر متنی که تهیه شده به مرحله لایحه قانونی برسد، لازم از تشتت و پراکندگی قوانین سابق پرهیز شود. به عنوان نمونه به جای این‌که آثار مورد حمایت در چند ماده آورده شود، مناسب‌تر است که همه موارد در یک ماده جمع گردد (ماده ٣3 و 4۴ و 5۵ لایحه بهتر است در همان ماده ٣ گنجانده شود).
علاوه‌بر این، در تنظیم و تنسیق مواد، الفاظ به نحوی استعمال شود که در خواننده کمتر ابهام و تردید ایجاد کند. مثلاً در قسمت اخیر شق الف بند یک ماده4 متن تهیه شده روشن نیست جمله «هرگونه تغییر شکل یا اصلاح آثار» آیا ناظر بر آثار خود پدیدآورنده است یا منظور اصلاح آثار خود و آثار مؤلفان دیگر است؟
با توجه به این مطلب، آثار اصلی را می‌توان به سه دسته تقسیم کرد:
١- آثار اصلی قدیمی که به علت قدمت وجود، تحت حمایت قانون قرار ندارند و همچنین آثاری که با انقضاء مدت قانونی از شمول حمایت قانونی خارج شده و جزء اموال مباح عمومی درآمده‌اند؛ نظیر دیوان حافظ یا لغت‌نامه دهخدا و معین، ترجمه این‌گونه آثار یا اقتباس از آن‌ها نیاز به کسب مجوز از کسی یا مرجعی ندارد.
٢- بعضی از مدارک و اسناد رسمی و عمومی نظیر مصوبات قوه مقننه یا مجریه و آراء قضایی، خصوصاً آراء وحدت رویه و امثال آن‌ها که ترجمه و اقتباس از آن‌ها با حذف اسامی طرفین دعوی آراء‌ صادره، مجاز خواهد بود.
٣- آثار اصلی مشمول حمایت قانونی که ترجمه آن‌ها و هرگونه اقتباس از آن‌ها نیاز به تحصیل اجازه از پدید‌آورندگان یا قائم‌مقام آنان دارد ولی نقل از اثر انتشار یافته و استناد به آن‌ها به مقاصد ادبی، علمی، فنی و آموزشی و ترتبیتی به صورت انتقاد و تقریظ در حدود متعارف اقتباس محسوب نمی‌شود و مجاز خواهد بود.
در حقوق ایران با وجود قابل استنباط بودن موضوع از مقررات مندرج در بند 5 و ١11 ماده5۵ قانون حمایت حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان مصوب ١1348، برای رفع هرگونه ابهام عملی، وجود حکم صریح و قاعده‌ای حاکم از لطمه نزدن ترجمه و اقتباس به حقوق اثر اصلی، خالی از فایده نخواهد بود.
بر اساس ماده یک ١، قانون کپی‌رایت بریتانیا که در تاریه 15١۵ نوامبر 1988 به تصویب و در تاریخ اوت ١1989 به اجرا در آمده است، آثار ذیل مورد حمایت قرار گرفته است:
ماده1: کپی‌رایت و آثار برخوردار از آن: کپی‌رایت حقی است مالکیتی که به موجب این بخش، در آثار زیر تبلور می‌یابد:
الف) آثار ادبی، نمایشنامه‌ای، موسیقایی یا هنری؛
ب) آثار ضبط شده صوتی، فیلم‌ها، برنامه‌های رادیویی و تلویزیونی و برنامه‌های کابلی؛
ج) آرایش حروف شناختی ویراست‌های منتشر شده.

ب) حقوق مادی زمان حیات مؤلف
برابر ماده3 قانون حمایت حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان ایران، مؤلف یا آفریننده اثر ذهنی در زمان حیات خود انحصاراً حق اقدام به نشر و پخش و عرضه و اجری آفرینه و حق بهره‌برداری مالی از آن را دارد که این اقدام ممکن است مستقیم و بی‌واسطه و به مباشرت شخص یا اشخاص دیگری صورت گیرد، تا آفرینه فکری به عموم ارائه شود و زمینه دسترسی و اطلاع از مطالب آن، برای همگان فراهم گردد.
١- بهره‌برداری مستقیم
پدیدآورنده اثر فکری می‌تواند به جای واگذاری حق نشر، تکثیر، عرضه و پخش آن به افراد یا مؤسسه یا سازمان انتشاراتی، شخصاً و به طور مستقیم آفرینه فکری خود را انتشار دهید و از آن نفع مالی ببرد، زیرا حقوق مادی پدیدآورنده اثر، طبق ماده3 ق.ح.ح.م.م.ه به طور انحصاری عبارت از: حق نشر، پخش، عرضه، اجرای اثر، حق بهره‌برداری مادی و حق ترجمه و امثال آن.
٢- بهره‌برداری غیرمستقیم
نشر یا تکثیر آفرینه فکری حق آفریننده آن است که می‌تواند شخصاً نسبت به تکثیر و نشر آن به منظور بهره‌برداری مالی و غیرمالی اقدام کند و یا این‌که حق مزبور را به دیگری انتقال دهد. ماده5۵ قانون حمایت حقوق مؤلفان و مصنفان ایران در این زمینه چنین مقرر داشته است: «پدیدآورنده اثرهای مورد حمایت این قانون می‌تواند استفاده از حقوق مادی خود را در کلیه موارد … به غیر واگذار کند …». با این ترتیب حق مادی مؤلق قابل انتقال به دیگری است که معمولاً پدیدآورنده اثر با ناشری قرارداد می‌بندد تا اثر او را چاپ، پخش و عرضه کند و مؤلف غالباً چند درصدی از بهای فروش کتاب برحسب توافق به عنوان حق‌التألیف دریافت می‌دارد. مدت حق چاپ و تکثیر با موافقت طرفین مشخص می‌شود که ممکن است قراردادی برای یک مدت چاپ با تیراژ یا نسخه‌های مشخص و یا برای کلیه چاپ‌ها بین مؤلف و ناشر به امضاء برسد.
در حال حاضر نحوه تکثیر و نشر آفرینه‌های فکری با توجه به نوع اثر، متفاوت است. به طور مثال کتب و رسالات ادبی و علمی از طریق چاپ، ضبط روی نوار، نرم‌افزار کامپیوتری (فلاپی، سی‌دی و حتی ضبط در سخت‌افزار و غیره) قابل نشر و تکثیر است. البته چاپ اثر هنوز موقعیت خاص خود را دارد؛ زیرا نحوه استفاده از آن نیاز به ابزار دیگری ندارد و کمتر در معرض خطر نابودی با آفات دیگری است. البته آثار موسیقیایی از طریق ضبط با نوار یا فلاپی، سی‌دی، دی‌وی‌دی و نظایر آن تکثیر می‌گردد و آثار هنری دیگر، از طریق تصویربرداری قابل نشر و تکثیر است و ممکن است در آینده وسایل دیگری نیز در این زمینه به وجود آید لذا ذکر مصادیق اسباب نشر و تکثیر و حصر موارد در قانون، منطقی به نظر نمی‌رسد به همین دلیل در قوانین کشورهای مختلف ذکر مصادیق نشر و تکثیر مانند پخش اثر از طریق رادیو، تلویزیون، سینما و تئاتر و عکسبرداری، فیلم‌برداری، تهیه میکرو فیلم، چاپ با خط بریل و نظایر آن، جنبه تمثیلی دارد نه حصری.

ج) چگونگی اجرای حقوق مادی
حقوق مادی صاحبان اثر، عبارتند از:
١- حق نشر و تکثیر اثر
اصولاً آفرینه‌های ذهنی برای اطلاع و استفاده عده‌ای یا همه مردم پدید می‌آید و برای نیل به این هدف، باید به طریقی تکثیر و در اختیار عموم قرار گیرد و در اختیار عموم قرار گیرد ولی در قانون طریقه و روش خاصی برای رسیدن به این مقصود پیش‌بینی نگردیده و با کلمات نشر و پخش و عرضه و غیره، حق انتشار اثر فکری را برای پدیدآورنده آن شناخته است (ماده ٣ قانون حمایت حقوق مؤلفان و ماده ۶ لایحه)

دانلود پایان نامه

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوندبرای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  40y.ir  مراجعه نمایید.

رشته حقوق همه گرایش ها : عمومی ، جزا و جرم شناسی ، بین الملل،خصوصی…

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

تعریف نشر- در لغت نشر به معنای پراکنده کردن ، منتشر کردن نسخه‌های کتاب یا رساله، پراکنده کردن خبر، گستردن و پهن کردن جامه و زنده کردن مردگان در روز قیامت، استعمال شده است.
در اصطلاح حقوق نشر به معنای تکثیر و چاپ به کار می‌رود و در عرف نیز به همین معنا استعمال می‌شود. تکثیر عبارت است از ارائه مادی اثر فکری به هر وسیله که امکان ارتباط با مردم را به طریق غیرمستقیم ممکن سازد. البته چاپ اثر یکی از طرق نشر اثر فکری است و از کلمه نشر، معنای چاپ که مقدمه نشر است بیشتر به ذهن متبادر می‌گردد ولی اگر کلمه تکثیر یا چاپ در قانون به کار می‌رفت گویا‌تر و کامل‌تر بود که در متن جدید، از کلمه تکثیر استفاده شده است (ماده ۶ پیش‌نویس لایحه مالکیت ادبی و هنری).