۳- هر گز وبه هیچ عنوان واسه آدم عصبانی واسه بیریخت بودن خشمش داد سخن ندین.
عصبانی

۴- اگه تقصیر با شماس عذر خواهی کنه ومعتهد شویدموضوع مورد بحث دیگه تکرارنشود.

۵- آدم عصبانی نیاز داردخود راتخلیه کنه.به جای هر گونه بحث وجدلی اجازه بدین تموم هیجاناتش فرو کش کنه.

۶- با لبخند همراه با مثابت و مهربانی با اون رو به رو شید.

۷- لحن کلام خود رو آروم وشمرده کنین.

۸- به اون نزدیک شید و وانمود کنین درکش می­کنین و آماده­اید حرف­های منطقی­اش رابشنوید.

۹- اجازه بدین هنگام خشم هر چی می­خواهد بگه (کیهان نیا ۱۳۸۴، ۱۲۳).

 

۲-۴- نقاشی و نقاشی درمانی

۲-۴-۱ اولین مراحل نقّاشی کودکان خط خطی کردن

اولین نشونه هایی که روی کاغذ رسم می­ کنه، بیشتر بر اثر ضربه زدن مداد روی کاغذ به وجود می­آید. بعضی وقتا این ضربات جوری مهمه که باعث پاره شدن کاغذ می شه.بنا به تحقیق لون و فلد برتین کودک مدّتی معمولاً شش ماه پس از شروع به خط نگاری ،رابطه ای رابین حرکات دست خود و آثار و نشونه هایی که بوجود می آورد کشف می کنه اون به معنی علل ومعلول اطلاع کامل پیدا می کنی .در این مرحله کودک حرکات دستش رو تغییر میده ومی تونه خطوط عمودی وافقی یا گرد ترسیم کنه.

خط خطی کردن بی نظم و نا معنی واسه کودک یه جور بازیه که از اون لذّت می­برد و در سنین دو تا سه سالگی واسه شکلایی که میکشه اسم میذاره. این بدون معنیه که اون می خواد با محیط دور و بر خود رابطه مفهومی پیدا کنه (صرافان ۱۳۸۷، ۱۴۴).

۲-۴-۲ مراحل تکامل خط خطی کردن

کودکان معمولاً تو یه سالگی مداد به دست می گیرن ولی به جای خط کشیدن بیشتر با مدادی روی کاغذ می کوبن در ۱۸ تا ۲۰ سالگی به طور کامل موفق به خط کشیدن می شن. خط­های افقی قبل از خطوط عمودی ظاهر می شن. در دو سالگی خطوط دایره ای ویا زاویه دار ظاهر می شن.در سن دو سال ونیمه قدرت عضلانی کودک بیشتر می شه.وهنگام که خطی رو رسم می کنه،با چشم هم مراقب اون تا اون خط از محدوده تعیین شده خارج نگردد.بنا به تحقیق ژزل[۱] کودک در این سن میتونه تو یه قسمت کاغذ موضوعی رو نقّاشی وقسمت دیگه رو اختصاص به مطلب دیگری بده و یا با در نظر گرفتن مرکز کاغذ نقّاشی متعادلی ترسیم می­ کنه. در سه سالگی خط نگاری کودک واسه لذّت بردن نیس بلکه دوست داره احساسات داخلی خود رادر رابطه با تجربه­های زندگی کوتاه مدّتش به دست آورده بگه .بنا به نظریه الشوکر و هاتویک[۲] کودک در سه سالگی خطوط عمودی رو بیشتر از خطوط افقی ترسیم می کنه به گفته همین محققان خطوط عمودی نشون دهنده اعلام وجود کودکه. پیشرفت اون نشون می­دهد که کودک از وجود خودش آگاهه (صرافان ۱۳۸۷، ۱۴۲).

 

۲-۴-۳ از هیجده ماهگی تا دو سال و نیمگی

کودکان معمولاً کشیدن نشونه هایی بر صفحه کاغذ رو از حدود هیجده ماهگی به بعدآغاز می کنن. از دیدگاه بیشتر محققان، این خط خطی کردن ها حرکاتی بی هدف و ناهماهنگ نیس، بلکه نشون دهنده آگاهی نسبت به الگو وافزایش هماهنگی چشم به دسته. بنا به گزارش کلوک ،کودکان واسه رسیدن به درجه ای از توازن بصریه که به خط خطی کردن کاغذ می پردازند و یا یه خط رو بالا خطی که قبلاً کشیده ان می کشن .موریس[۳] (۱۹۶۷) گزارش از الگوهای مشابه نقاشی به وسیله شمپانزه ها وهم واسه کودکان به طور کاملً جذابه. لوکه و هم پیاژه (۱۹۲۷،۱۹۱۳) این خط کشید ن های اونّلیه رو فقطً بازی و تمرین می دونستن. که نقاشی دختر خود رو وسیعاً بررسی کرده بود، این مرحله رو با عنوان «واقعگرایی تصادفی» مشخص می کنه. کودکان عموماً بعد از تموم شدن کار به تفسیر نقاشی خود می پردازند.آرنهایم[۴] (۱۹۵۶)گفت که اولین شکل بسته ای که به وسیله کودکان کشیده می شه «دایره اونّلیه »تقریباً می تونه جانشین کلیه وسایل موجود در محیط کودک باشه آرمانهایم ادعا می کنه که دایره ساده ترین طرح چشمی واسه کودکان خردساله (مخبر ۱۳۷۰، ۱۴۲).

۲-۴-۴ توصیف نقاشی به وسیله پیاژه

 

پیاژه از نقاشی به عنوان سر چشمه مدارک لازم واسه نظریه­ای که در باره باز نمایی رشد یابنده جهان به وسیله کودک داشت استفاده کرد. نقاشی از نظر پیاژه،در نیمه راه بین بازی ظاهری وتصویرهای ذهنی قرار داشت. به گفته پیاژه، بخشی از نقاشی کودک،از دید کیفیت انجام شدن محض خود عمل نقاشی وفراهم آوردن فرصتایی واسه درون سازی وجه مشترک داره به خاطر همین، پیاژه خط خطی کردنشّلیه کودکان بسیار نورسیده رو بازی محض به حساب آورد. اینجا میشه یادآوری کرد که توجیه به کار گیری هنر واسه درمان ،به توجیه درون سازی به وسیله پیاژه شباهت داردتا جایی که کودکان از نقاشی خود واسه باز آفرینی رویدادی مهم از دید خودشون استفاده می­ کنن. پیاژه نقاشی رو برخلاف دیگه شکل­های بازی، تلاش واسه باز نمایی دنیای واقعی و هم می دونست که به خاطر همین دارای وجوه مشترک بسیاربا تشکیل وظهور تصویرهای ذهنیه (فرامرزی ۱۳۸۲، ۱۴۲).

[۱].  Gesell

[۲].  Alschuler&Hatwick

[۳].  Morris

[۴].  Arenhaym