۲-۴-۶ توصیف نقاشی به وسیله پیاژه

پیاژه ازنقاشی به عنوان سر چشمه مدارک لازم واسه نظریه ای که درباره باز نمایی رشد یابنده جهان به وسیله کودک داشت استفاده کرد. نقاشی از نظر پیاژه، در نیمه راه بین بازی ظاهری و تصویرهای ذهنی قرار داشت. به گفته پیاژه، بخشی از نقاشی کودک، از دید کیفیت انجام شدن محض خود عمل نقاشی و جفت و جور آوردن فرصت­هایی واسه درون سازی، با بازی وجه مشترک داره. به خاطر همین، پیاژه خط خطی کردنای اولیه کودکان بسیار نورسیده رو بازی محض به حساب آورد. اینجا میشه یادآوری کرد که توجیه به کار گیری هنر واسه درمان ،به توجیه درون سازی به وسیله پیاژه شباهت داره تا جایی که کودکان از نقاشی خود واسه باز آفرینی رویدادی مهم از دید شخص خودشون استفاده می­ کنن. پیاژه نقاشی رو بر خلاف دیگه شکل­های بازی، تلاشی واسه باز نمایی دنیای واقعی ونیز می دونست که به خاطر همین دارای وجوه مشترک بسیار با تشکیل و ظهور تصویرهای ذهنیه (فرامرزی۱۳۸۲، ۱۲۴).

 

۲-۴-۷ هیجده ماهگی تا دوسال و نیمگی

کودکان معمولاً کشیدن نشونه هایی بر صفحه کاغذ رازحدود هیجده ماهگی به بعدآغاز می کنن. بیشتر پژهشگران، این خط خطی کردنا حر کاتی هدف ناهماهنگ نیس،بلکه نشون دهنده آگاهی نسبت به الگو و افزایش هماهنگی چشم به دسته. بنا به گزارش کلوک ،کودکان واسه رسیدن به درجه­ای از توازن بصریه که به خط خطی کردن کاغذ می­پردازند ویا یه خط رو بالا خطی که قبلاً کشیده ان میکشن. موریس (۱۹۷۶) گزارشی از الگوای مشابه نقاشی به وسیله شمپانزها با بهره گرفتن از رنگ وکاغذ ارائه داده. به نظر می­رسد که خط خطی کردن، هم واسه شمپانزها وهم واسه کودکان به طور کاملً جذابه.لوکه وهم پیاژه این خط کشیدنشّلیه رو فقطً بازی وتمرین می دونستن لوکه (۱۹۲۷،۱۹۱۳) که نقاشی دختر خود رو وسیعاً بررسی کرده بود، این مرحله رو با عنوان «واقعگرایی تصادفی» مشخص می کنه. کودکان عموماً بعد از تموم شدن کار به تفسیر نقاشی خود می ­پردازه. آرنهایم (۱۹۵۴) خاطز نشون کرد که اولین بسته ای که به وسیله کودکان کشیده می­شه «دایره اونّلیه» تقریباً می ­تونه جانشین کلیه وسایل موجود در محیط کودک باشه. آرنهایم ادعا می­کندکه دایره ساده­ترین طرح چشمی واسه کودکان خردساله (مخبر ۱۳۷۰، ۱۲۵).

 

۲-۴-۸ از دو سال و نیمگی تا پنج سالگی

از حدود سن دو سال و نیمگی رو می­شودکه کودکان نقاشی­های خود رو باز نمایی چیز تلقی می کنن. بعضی وقتا قبل از کشیدن نقاشی مقاصد خود رو میگن و به نظر کلوگ، اشکال تفکیک نشده و نامنظمی که کودکان می­کشن کم کم به صورت دایره های، مربع، مثلث­ها و صلبا قابل تشخیص می شن این شکلا که به صورتی طرح گونه کشیده می شن بیشترً روی همدیگه قرار می گیرن وبه چیزی تبدیل می شن که کلوگ اونا رو«ترکیب»می خواند.ایشون تعداد کثیری از این خط خطیای مثل هم رو «مجموعه» می نامد. به نوشته نقاشی کلوگ،یکی از نمونه های رایج ترکیب دراین مرحله از نقاشی، «ماندالا» است. صلیبی که روی یه دایره قرار گرفته که به نضر اون شکل خوبیه که کودکان ذاتاً از اون لذّت    می­برند (مخبر۱۳۷۰، ۱۴۲).

۲-۴-۹ پنج تا هشت سالگی

هر چی کودکان بزرگتر می شن، نقاشی­های اونا هم واقعگرایانه تر می­شن. ولی نقاشی­های کودکان در فاصله سنی پنج تا هشت سالگی هنوز شامل عناصریه که کودک بر وجود اونا آگاهی داره، حتی اگه به طور طبیعی قابل رویت نباشه. به این دید حاصل کار اونا نقاشی «شفاف بینی» یا «اشعه ایکس»نامیده می­شه. این ویژگی مربوط به مرحله ایه که لوکه اون رو «واقعگریی فکری» نامید ه س.

نقاشیای کودکان در این مرحله ،از نظر اندازه وجزئیات، بیشتر از قبل به سمت واقعگرایی چشمی حرکت می کنه.در این مرحله نقاشیاشون از چهره آدم،طرح بچّه قورباغه­ای رو پشت سر می گذارد ، و به نشون دادن سروبدن جا از همدیگه می­رسد. جزئیات بیشتری مثل دستا و انگشتان و لباس هم بیشتر از قبل تصویر می­شن (مخبر ۱۳۷۰، ۸۶).

 

۲-۴-۱۰ هشت سالگی تا نوجوونی

کودکان هشت ساله به بالا بیشترًتلاش در نقاشی­های خود عمق رو نشون بدن. لوکه این مرحله از تکامل رو «واقعگرایی چشمی» نامیده س. به نظر می­رسد همراه با بالا رفتن سن نقاشیای کودکان هم به سمت افزایش واقعگرایی چشمی حرکت می­ کنه. نقاشی­های آزاد بچّه­های بزرگتر، یعنی بچّه­های سه ساله یا ده ساله، از نظر سبک کم کم به سمت الگوای قرار دادی حرکت می کنه.در این مرحله چهره­های کارتون و چهره­های سریال­های کمیک مرتباً نقاشی می­شن. نقاشی­ها، تنوع وتشخیص کمتری پیدا می کنن.به نظر می­رسد که کودکان در این سن بیشترً از نقاشی خود ناراضی ان و دیگه میلی به انجام این فعالیت ندارن. می گن دلیل این اون هستش که اونا قادر نیستن یافته های دلخواه خود رو از نقاشی­های به دست بیارن. کودکانی که بازم به نقاشی کشیدن ادامه میدن.خواه در نتیجه تشویق بقیه باشه و یا خود آموزی، بیشترً صورخیالی، شخصیت­ها و کاریکارتورهای خود رو گسترش می­ بدن و بدین وسیله حد معینی از آزادی رو در بیان خود حفظ می­ کنن (گاردنر۱۹۸۰، ۷۴).